ആക്രമണങ്ങളെ നേരിടാൻ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്ക് സംയുക്ത മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനം അത്യാവശ്യം; നിർദ്ദേശവുമായി വിദഗ്ധർ

ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്ക്, ഭീഷണികൾ കണ്ടെത്താനും രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങൾ പങ്കിടാനും, തത്സമയം പ്രതികരണങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു സംയോജിത വ്യോമ-മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനം ആവശ്യമാണെന്ന് യുഎഇയിലെ ഒരു മുതിർന്ന നയതന്ത്ര വിദഗ്ധൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

“ആധുനിക ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും വിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നതിനും ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് പതിക്കുന്നതിനും ഇടയിൽ ഏതാനും മിനിറ്റുകൾ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ എന്നതിനാൽ, പ്രതിസന്ധി ഉടലെടുക്കുന്നതിന് വളരെ മുമ്പുതന്നെ നിർണായകമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതുണ്ട്,” അൻവർ ഗർഗാഷ് ഡിപ്ലോമാറ്റിക് അക്കാദമി ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ ജനറലും വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയുടെ ഓഫീസിലെ ഉപദേഷ്ടാവുമായ ഡോ. മുഹമ്മദ് ഇബ്രാഹിം അൽ ദാഹേരി പറഞ്ഞു.

സുരക്ഷ, പ്രതിരോധം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ സംയുക്ത പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കണമെന്ന് യുഎഇ പ്രസിഡന്റിന്റെ നയതന്ത്ര ഉപദേഷ്ടാവ് ഡോ. അൻവർ ഗർഗാഷ് ആഹ്വാനം ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ജിസിസി (GCC) രാജ്യങ്ങളുടെ ഫലപ്രദമായ കൂട്ടായ പ്രതികരണം എങ്ങനെയായിരിക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുകയായിരുന്നു. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ സുരക്ഷ പരസ്പരബന്ധിതമാണെന്ന് ഊന്നിപ്പറഞ്ഞ ഗർഗാഷ്, സൗദി അറേബ്യയെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത് യുഎഇയുടെയും മൊത്തം മേഖലയുടെയും സുരക്ഷയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

ഒക്ടോബർ 10, 11 തീയതികളിൽ റിയാദിലെ കിംഗ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിന് നേരെ ഹൂതികൾ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിരവധി പേർക്ക് ജീവഹാനിയും പരിക്കുകളും സംഭവിച്ചു. ഊർജ്ജ മേഖലയിലെ കേന്ദ്രങ്ങളും ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ഇരയായിട്ടുണ്ട്; ഇതിൽ ധഹ്‌റാനിലെ സൗദി അരാംകോയുടെ ആസ്ഥാന മന്ദിരത്തിന് നേരെ ഒക്ടോബർ 13-ന് നടന്ന ആക്രമണവും ഉൾപ്പെടുന്നു.

റിയാദിൽ നടന്ന സംഭവങ്ങൾ ഗൾഫ് മേഖല മുഴുവനെയും ബാധിക്കുന്ന വിഷയമാണെന്ന് ഡോ. അൽ ദാഹേരി ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. കാരണം, “നമ്മുടെ ഓരോ രാജ്യത്തിന്റെയും സുരക്ഷ മറ്റുള്ളവരുമായി അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.”

നിലവിൽ എന്തൊക്കെ സംവിധാനങ്ങളാണുള്ളത്?

ആറ് അംഗരാജ്യങ്ങളുള്ള ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിലിന് (GCC) കൂട്ടായ പ്രതിരോധത്തിനായുള്ള ഒരു ചട്ടക്കൂട് ഇതിനകം തന്നെയുണ്ട്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി രൂപീകരിച്ച കരാറുകളും സ്ഥാപനങ്ങളും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

“ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ സംയുക്ത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നീണ്ട ചരിത്രമുണ്ട്. 1991-ൽ കുവൈറ്റിനെ മോചിപ്പിക്കാൻ ആറ് രാജ്യങ്ങളിലെയും സൈന്യങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് പോരാടിയിരുന്നു; ഈ പോരാട്ടത്തിൽ എമിറാത്തി സൈനികർക്ക് തങ്ങളുടെ ജീവൻ പോലും ബലിയർപ്പിക്കേണ്ടി വന്നു,” ഡോ. അൽ ദാഹേരി പറഞ്ഞു. “തുടർന്ന്, 2000-ലെ സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാർ (Joint Defence Agreement) ഈ അനുഭവത്തെ ഒരു ബാധ്യതയായി മാറ്റി. ഇതനുസരിച്ച്, ഏതെങ്കിലും ഒരു അംഗരാജ്യത്തിന് നേരെ നടക്കുന്ന ആക്രമണം എല്ലാ അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കും നേരെയുള്ള ആക്രമണമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.”

കൂട്ടായ പ്രതിരോധത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇതിനകം നിലവിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. ജോയിന്റ് ഡിഫൻസ് കൗൺസിൽ, റിയാദ് ആസ്ഥാനമായുള്ള യൂണിഫൈഡ് മിലിട്ടറി കമാൻഡ്, പെനിൻസുല ഷീൽഡ് ഫോഴ്സ്, ബഹ്‌റൈൻ ആസ്ഥാനമായുള്ള സംയുക്ത നാവികസേന എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

2025 സെപ്റ്റംബറിൽ, വ്യോമ നിരീക്ഷണ വിവരങ്ങൾ ഓരോ രാജ്യത്തെയും ഓപ്പറേഷൻ സെന്ററുകളിലേക്ക് കൈമാറാനും, ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനുള്ള പൊതുവായ ‘ഏർലി-വാണിംഗ്’ (മുൻകൂട്ടി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്ന) സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കാനും ജിസിസി പ്രതിരോധ മന്ത്രിമാർ തീരുമാനിച്ചു.

സംയുക്ത പ്രതികരണം എങ്ങനെയായിരിക്കും?

സംയോജിത വ്യോമ, മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന് കീഴിൽ, ആറ് ജിസിസി രാജ്യങ്ങളിലുടനീളമുള്ള റഡാറുകൾ വിവരങ്ങൾ ഒരു പൊതു പ്രവർത്തന ചിത്രത്തിലേക്ക് നൽകും, ഇത് ദേശീയ പ്രവർത്തന കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് ഭീഷണികൾ ട്രാക്ക് ചെയ്യാനും തത്സമയം അവരുടെ പ്രതികരണങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാനും അനുവദിക്കുന്നു.

ഒരു സംയുക്ത മിസൈൽ മുന്നറിയിപ്പ് ശൃംഖല ഒരേസമയം ഗൾഫിലുടനീളമുള്ള പ്രവർത്തന കേന്ദ്രങ്ങളെ ഒരു ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ വിക്ഷേപണത്തെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കും.

എന്നിരുന്നാലും, ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന്, വിവിധ അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളികളിൽ നിന്ന് നേടിയെടുത്ത പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ പങ്കിട്ട ഡാറ്റ ലിങ്കുകളിലൂടെയും സുരക്ഷിത ആശയവിനിമയ ശൃംഖലകളിലൂടെയും പരസ്പരം ആശയവിനിമയം നടത്തേണ്ടതുണ്ട്.

ആക്രമണം നടക്കുമ്പോൾ പരസ്പരം കൂടിയാലോചിക്കാൻ വിലപ്പെട്ട സമയം നഷ്ടപ്പെടുത്താതെ ദേശീയ പ്രവർത്തന കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന തരത്തിൽ മുൻകൂട്ടി ഇടപെടൽ നിയമങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതും ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണ്.

ഏകീകൃത സൈനിക കമാൻഡ് ഇന്റലിജൻസ് പങ്കിടൽ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും കൂട്ടായ പ്രതിരോധ പദ്ധതികൾ കാലികമാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യും.

വ്യത്യസ്ത തരം ഭീഷണികളോട് പ്രതികരിക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒരു ലെയേർഡ് പ്രതിരോധ സംവിധാനം നിർമ്മിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യവും അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.

താരതമ്യേന വിലകുറഞ്ഞ ഡ്രോണുകൾക്കെതിരെ സമർപ്പിത കൗണ്ടർ-ഡ്രോൺ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതും ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകൾക്കായി നൂതന ഇന്റർസെപ്റ്ററുകൾ റിസർവ് ചെയ്യുന്നതും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഗൾഫ് വ്യവസായം അത്തരം പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ സ്വയം നിർമ്മിക്കാൻ പ്രാപ്തമാണെന്ന് അൽ ദഹേരി പറഞ്ഞു.

സൈനിക സഹകരണത്തിനപ്പുറം

ഗൾഫ് മേഖലയിലെ സംയുക്ത സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളിൽ, പ്രാദേശിക പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിലും അവശ്യവസ്തുക്കളുടെ വിതരണവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനവും തടസ്സമില്ലാതെ തുടരുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വഴിയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെട്ട സന്ദർഭത്തെ അൽ ദാഹേരി ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി; അന്ന് യു.എ.ഇ, സൗദി അറേബ്യ, ഒമാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ തുറമുഖങ്ങളും റോഡുകളും അയൽരാജ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള ചരക്കുനീക്കം നിലനിർത്താൻ സഹായിച്ചിരുന്നു.

ജിസിസി (GCC) രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇതിനകം തന്നെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒരു വൈദ്യുതി ശൃംഖലയുണ്ട്. ജലവിതരണ ശൃംഖലകളും തന്ത്രപ്രധാനമായ കരുതൽ ശേഖരങ്ങളും (strategic reserves) കൂടി സജ്ജമാക്കുന്നതിലൂടെ, അവശ്യ വിഭവങ്ങളുടെ ലഭ്യത തടസ്സപ്പെടുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ പരസ്പരം സഹായിക്കാനുള്ള ഈ രാജ്യങ്ങളുടെ ശേഷി കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താനാകും.

കൂട്ടായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നയതന്ത്രരംഗത്തേക്കും വ്യാപിക്കുന്നുണ്ട്.

ഇറാൻ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളെ അപലപിച്ചുകൊണ്ട് 2026 മാർച്ചിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സുരക്ഷാ സമിതി പാസാക്കിയ പ്രമേയത്തെ അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജിസിസി രാജ്യങ്ങൾക്കും ജോർദാനും വേണ്ടി ബഹ്‌റൈനാണ് ഈ പ്രമേയത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയത്. എതിർവോട്ടുകളൊന്നുമില്ലാതെയാണ് ഈ പ്രമേയം പാസായത്.

എന്താണ് മാറേണ്ടത്?

ഗൾഫ് മേഖലയിലെ പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ, നിലവിലുള്ള സുരക്ഷാ സാഹചര്യം ഒരു വഴിത്തിരിവാകുമെന്ന് ഡോ. അൽ ദാഹേരി കരുതുന്നു.

ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ, മേഖലയിലുണ്ടായ വലിയ സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധികൾ പലപ്പോഴും ശാശ്വതമായ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധകാലത്താണ് ‘പെനിൻസുല ഷീൽഡ് ഫോഴ്‌സ്’ (Peninsula Shield Force) രൂപംകൊണ്ടത്. കുവൈറ്റ് മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ട അനുഭവത്തിന് ശേഷമാണ് ‘സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാർ’ (Joint Defence Agreement) നിലവിൽ വന്നത്.

2026-ൽ ജിസിസിയിലെ എല്ലാ അംഗരാജ്യങ്ങളും ആക്രമണങ്ങൾക്ക് വിധേയരായ സാഹചര്യത്തിൽ, നിലവിലെ അവസ്ഥ കൂടുതൽ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

2026 ഏപ്രിലിൽ ജിദ്ദയിൽ നടന്ന ഉച്ചകോടിയിൽ, സൈനിക സഹകരണം കൂടുതൽ ആഴത്തിലാക്കാനും സംയുക്ത പദ്ധതികളുടെ പുരോഗതി വേഗത്തിലാക്കാനും ജിസിസി നേതാക്കൾ ആഹ്വാനം ചെയ്തു.

എന്നാൽ, ഇത്തരം വാഗ്ദാനങ്ങളെ പ്രായോഗികമായ പ്രതിരോധ ശേഷിയാക്കി മാറ്റണമെങ്കിൽ, അതിനായി പ്രത്യേക ഫണ്ടുകൾ അനുവദിക്കുകയും, കൃത്യമായ സമയപരിധികൾ നിശ്ചയിക്കുകയും, രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിന്റെ നിരന്തരമായ മേൽനോട്ടം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.

അതേസമയം, സൈനിക സഹകരണം ശക്തമാക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട്, പ്രതിരോധ-വിദേശ നയ തീരുമാനങ്ങളിൽ ജിസിസി രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു എന്നർത്ഥമില്ലെന്ന് അൽ ദാഹേരി ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.

ഓരോ രാജ്യത്തിനും അവരവരുടെ തന്ത്രപരമായ സ്വയംഭരണാധികാരം (strategic autonomy) ഉണ്ടായിരിക്കും; അതായത്, സ്വന്തം ദേശീയ താൽപ്പര്യങ്ങൾ നിർണ്ണയിക്കാനും അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളിത്തങ്ങൾ നിലനിർത്താനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഓരോ രാജ്യത്തിനുമുണ്ടാകും.

“എന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, ഞങ്ങളുടെ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള കൂട്ടായ പ്രതിരോധം ശക്തിയാർജ്ജിക്കുന്നത് ഓരോ രാജ്യത്തിന്റെയും സ്വതന്ത്രമായ തീരുമാനങ്ങളിൽ നിന്നാണ്,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.