തീഗോളങ്ങൾ, ലിയോണിഡ് ഉൽക്കകൾ, ബീവർ മൂൺ: യുഎഇ ആകാശത്ത് വരാൻ പോകുന്നത് അത്ഭുത കാഴ്ചകൾ

ദുബായ്: മൂന്ന് ഉൽക്കാവർഷങ്ങൾ, അമാവാസി, ശൈത്യകാലത്തെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള ചില നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഉദയം എന്നിവയിലൂടെ ഈ നവംബറിൽ യുഎഇ നിവാസികൾക്ക് രാത്രി ആകാശം നിരീക്ഷിക്കാൻ നിരവധി അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കുമെന്ന് പ്രമുഖ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ അറിയിച്ചു.

എമിറേറ്റ്‌സ് അസ്‌ട്രോണമി സൊസൈറ്റി ചെയർമാനും അറബ് യൂണിയൻ ഫോർ അസ്‌ട്രോണമി ആൻഡ് സ്‌പേസ് സയൻസസ് അംഗവുമായ ഇബ്രാഹിം അൽ ജർവാൻ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഉൽക്കാവർഷങ്ങൾ, ചന്ദ്രന്റെ ഘട്ടങ്ങളിലുള്ള മാറ്റങ്ങൾ, ശൈത്യകാല നക്ഷത്രരാശികളുടെ ക്രമേണയുള്ള ആവിർഭാവം തുടങ്ങി നിരവധി ഖഗോള പ്രതിഭാസങ്ങൾക്ക് ഈ മാസം സാക്ഷ്യം വഹിക്കും.

യുഎഇയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കൃത്രിമ വെളിച്ചത്തിൽ നിന്ന് അകന്ന മരുഭൂമി പ്രദേശങ്ങളിൽ, നക്ഷത്ര നിരീക്ഷണത്തിന് ശരത്കാലം വളരെ അനുകൂലമായ സാഹചര്യങ്ങളാണ് ഒരുക്കുന്നതെന്ന് അൽ ജർവാൻ വിശദീകരിച്ചതായി ‘അൽ ഖലീജ്’ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.

ഏറ്റവും മികച്ച കാഴ്ചാനുഭവം ലഭിക്കുന്നതിന്, ചക്രവാളം വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്ന ഇരുണ്ട ഒരിടം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതും, ഓരോ ഖഗോള പ്രതിഭാസവും എപ്പോൾ, എവിടെയാണ് നിരീക്ഷിക്കേണ്ടതെന്ന് അറിയുന്നതും പ്രധാനമാണെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

നവംബറിൽ മൂന്ന് ഉൽക്കാവർഷങ്ങൾ

നവംബർ മാസത്തിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നായ ‘സതേൺ ടോറിഡ്’ (Southern Taurid) ഉൽക്കാവർഷം നവംബർ 4, 5 തീയതികളിൽ അതിന്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തും.

ഈ ഉൽക്കാവർഷം അസാധാരണമാംവിധം തിളക്കമുള്ള ഉൽക്കകൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. ‘ഫയർബോളുകൾ’ (fireballs) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഇവ രാത്രി ആകാശത്തിലൂടെ പാഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ ചിലപ്പോഴൊക്കെ പിന്നിൽ ദൃശ്യമായ പാതകൾ അവശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.

പ്രകാശമലിനീകരണം (light pollution) വളരെ കുറവുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് ഈ ഉൽക്കകളെ നിരീക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കും.

നവംബർ 9-ന് ചന്ദ്രൻ ‘അമാവാസി’ (new moon) ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതോടെ, രാത്രി ആകാശം ചന്ദ്രപ്രകാശത്തിൽ നിന്ന് മുക്തമാകും. നക്ഷത്രങ്ങൾ, നക്ഷത്രക്കൂട്ടങ്ങൾ, മറ്റ് മങ്ങിയ ഖഗോള വസ്തുക്കൾ എന്നിവ നിരീക്ഷിക്കാൻ ഇത് അനുകൂലമായ സാഹചര്യം ഒരുക്കുന്നു.

തുടർന്ന് നവംബർ 11, 12 തീയതികളിൽ ‘നോർത്തേൺ ടോറിഡ്’ (Northern Taurid) ഉൽക്കാവർഷം സംഭവിക്കുന്നു. ഇതിനിടയിലും തിളക്കമുള്ള ‘ഫയർബോളുകൾ’ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഉൽക്കകളെ കാണാൻ അവസരമുണ്ടാകും. നിരീക്ഷണ സാഹചര്യങ്ങളെയും ഉൽക്കാവർഷത്തിന്റെ തീവ്രതയെയും ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും എത്രയെണ്ണം കാണാൻ കഴിയുമെന്നത് തീരുമാനിക്കപ്പെടുക.

ശരത്കാലത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ജ്യോതിശാസ്ത്ര പ്രതിഭാസങ്ങളിലൊന്നായ ‘ലിയോനിഡ് ഉൽക്കാവർഷം’ (Leonid meteor shower), നവംബർ 16, 17 തീയതികളിൽ അതിന്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

സെക്കൻഡിൽ ഏകദേശം 70 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ലിയോനിഡ് ഉൽക്കകളുടെ അസാധാരണമായ വേഗതയെക്കുറിച്ച് അൽ ജർവാൻ എടുത്തുപറഞ്ഞു.

അനുകൂലമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ, മണിക്കൂറിൽ ഏകദേശം 15 ഉൽക്കകൾ വരെ കാണാൻ സാധിക്കുമെന്നാണ് സൈദ്ധാന്തിക കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്; എന്നാൽ നിരീക്ഷകർക്ക് കാണാൻ കഴിയുന്ന എണ്ണം ഇതിലും കുറവായിരിക്കാം.

നവംബർ 24-ന് ‘ബീവർ മൂൺ’ (Beaver Moon)

നവംബർ 24-ന് ചന്ദ്രൻ പൂർണ്ണചന്ദ്രനായി (പൗർണ്ണമി) മാറുന്നു; ഈ സമയത്ത് ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ചന്ദ്രബിംബം പൂർണ്ണമായും പ്രകാശപൂരിതമായി കാണപ്പെടും.

വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ നവംബർ മാസത്തിലെ പൂർണ്ണചന്ദ്രനെ ‘ബീവർ മൂൺ’ (Beaver Moon) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ആദ്യകാല കാർഷിക സമൂഹങ്ങൾക്കിടയിലുണ്ടായിരുന്ന കാലാനുസൃതമായ പാരമ്പര്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ഈ പേര്.

പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ തന്നെ ഒരു പ്രധാന കാഴ്ചയാണെങ്കിലും, ഈ സമയത്തുണ്ടാകുന്ന ശക്തമായ ചന്ദ്രപ്രകാശം കാരണം, മങ്ങിയ നക്ഷത്രങ്ങളെയും മറ്റ് ഖഗോള വസ്തുക്കളെയും നിരീക്ഷിക്കുന്നത് കൂടുതൽ പ്രയാസകരമായിത്തീരുന്നു.

ശൈത്യകാല നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും നക്ഷത്രരാശികളുടെയും തിരിച്ചുവരവ്

നവംബർ മാസത്തിൽ, കിഴക്കൻ ആകാശത്ത് ശൈത്യകാലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രമുഖ നക്ഷത്രങ്ങളും നക്ഷത്രക്കൂട്ടങ്ങളും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു തുടങ്ങുന്നു. രാത്രി പുരോഗമിക്കവെ ഇവ കൂടുതൽ ഉയരത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നതോടെ, അവയെ കാണാൻ കൂടുതൽ എളുപ്പമാകുന്നു.

ഇവയിൽ എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന ഒന്നാണ് ‘പ്ലിയാഡീസ്’ (Pleiades). ‘ടോറസ്’ (Taurus) അഥവാ ഇടവം രാശിയിലുള്ള ഒരു നക്ഷത്രക്കൂട്ടമാണിത്. നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് നോക്കുമ്പോൾ, അടുത്തടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചെറിയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടമായി ഇതിനെ കാണാം. ബൈനോക്കുലർ ഉപയോഗിച്ച് നോക്കിയാൽ, ഇതിലെ ഓരോ നക്ഷത്രത്തെയും കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാൻ സാധിക്കും.

ടോറസിലെ തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് നക്ഷത്രമായ ആൽഡെബറാനെ പ്ലീയാഡ്‌സിനടുത്തുള്ള അതിന്റെ സവിശേഷമായ ഊഷ്മള നിറം കൊണ്ടും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും.

മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ കാഴ്ച ഓറിഗ നക്ഷത്രസമൂഹത്തിലെ തിളക്കമുള്ള മഞ്ഞ നക്ഷത്രമായ കാപ്പെല്ലയാണ്, ഇത് വടക്കുകിഴക്ക് ദിശയിലേക്ക് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും രാത്രി പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ ഉയരുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഓറിയോണിന്റെ ബെൽറ്റും ശീതകാല ത്രികോണവും

ഏറ്റവും പരിചിതമായ ശൈത്യകാല നക്ഷത്രസമൂഹങ്ങളിലൊന്നായ ഓറിയോൺ, യുഎഇ ആകാശത്ത് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു.

ഓറിയോണിന്റെ ബെൽറ്റ് രൂപപ്പെടുന്ന ഒരു നിരയിൽ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്ന മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ നക്ഷത്രസമൂഹത്തെ എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും.

ഓറിയോണിന്റെ തോളിൽ അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന ചുവപ്പ് കലർന്ന ഓറഞ്ച് നക്ഷത്രമായ ബെറ്റൽഗ്യൂസും അതിന്റെ പാദം അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന തിളക്കമുള്ള നീല-വെളുത്ത നക്ഷത്രമായ റിഗലും ഇതിന്റെ മറ്റ് പ്രധാന നക്ഷത്രങ്ങളാണ്.

രാത്രി ആകാശത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള നക്ഷത്രമായ സിറിയസ്, കാനിസ് മേജർ ചക്രവാളത്തിന് മുകളിൽ ഉയരുമ്പോൾ രാത്രിയിൽ ദൃശ്യമാകും.

കാനിസ് മൈനർ നക്ഷത്രസമൂഹത്തിലെ തിളക്കമുള്ള നക്ഷത്രമായ പ്രോസിയോൺ, സിറിയസിനും ബെറ്റൽഗ്യൂസിനും ഒപ്പം വിന്റർ ട്രയാംഗിൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നു.

ശൈത്യകാല രാത്രി ആകാശത്തിലെ ഏറ്റവും തിരിച്ചറിയാവുന്ന പാറ്റേണുകളിൽ ഒന്നാണ് മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ. ഗൾഫ് പൈതൃകത്തിൽ കനോപ്പസിനുള്ള സ്ഥാനം
യു.എ.ഇയിൽ കനോപ്പസ് ദൃശ്യമാകുന്ന കാലയളവിൽ, രാത്രിയിലെ ആകാശത്ത് രണ്ടാമത്തെ തിളക്കമേറിയ നക്ഷത്രമായ ഇത് തെക്കൻ ചക്രവാളത്തോട് ചേർന്ന് താഴ്ന്നാണ് കാണപ്പെടുന്നതെന്ന് അൽ ജർവാൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

മഞ്ഞ കലർന്ന വെള്ള നിറത്തിലുള്ള ഈ നക്ഷത്രത്തിന്, അറബ് ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലും അറേബ്യൻ ഗൾഫ് മേഖലയിലെ നാവിക പാരമ്പര്യങ്ങളിലും വളരെക്കാലമായി സവിശേഷമായ സ്ഥാനമുണ്ട്.

കാലാനുസൃതമായ ഇതിന്റെ ഉദയം, കാലാവസ്ഥയിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളുമായും ഋതുക്കൾ തമ്മിലുള്ള പരിവർത്തനവുമായും ചരിത്രപരമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഋതുമാറ്റങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ നക്ഷത്രങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങൾക്കും നാവികർക്കും ഇതൊരു പ്രധാന സൂചകമായിരുന്നു.